Financiële positie Noordkop gemeenten zakt weg op ranglijst

Kop van Noord-Holland – De financiële positie van de gemeenten in de Noordkop is na 2019 verslechterd ten opzichte van de rest van Nederland. Texel, Hollands Kroon, Den Helder en Schagen zakten allemaal weg op de ranglijst van accountantsorganisatie BDO. Het gaat daarbij om de ontwikkelingen in het jaar 2020. Over alle gemeenten was er in dat jaar een positief resultaat van 4,6 miljard euro, maar dit kan grotendeels verklaard worden door incidentele voordelen.

Incidentele meevallers
Maarliefst 4,1 miljard van het positieve saldo is gerealiseerd omdat een aantal gemeenten in 2020 hun Eneco-aandelen verkochten aan de Japanse bedrijven Mitsubishi en Chubu Electric Power. De Noordkop gemeenten hadden helaas geen aandelen om de begrotingen te spekken. Den Helder was dan ook één van de 125 gemeenten die het jaar met een tekort afsloot. Maar liefst 80 procent van de gemeenten verwachtte een tekort, maar dat kwam uiteindelijk uit op slechts 35 procent. De afhankelijkheid van de landelijke overheid wordt daardoor goed zichtbaar. Het Rijk heeft bijvoorbeeld incidentele middelen voor jeugdzorg beschikbaar gesteld en de effecten van corona ruimschoots gecompenseerd. De financiële situatie van de gemeenten lijkt dus beter dan hij in werkelijkheid is: De structurele financiële situatie van de meeste gemeenten blijft zorgelijk.

Grote uitdagingen blijven
Volgens BDO komt dat mede door een aantal grote nieuwe opgaven, die ook zeker in de Noordkop spelen. Het sociaal domein bijvoorbeeld, waar sommige gemeenten tot wel 50 procent van de begroting aan uitgeven. De zorgkosten voor gemeenten stegen in 2020 met 12 procent. De kosten voor de WMO worden goed gecompenseerd door het Rijk, maar voor de Jeugdzorg moeten gemeenten vaak zelf veel geld bijleggen. De energietransitie wordt in de komende jaren misschien nog wel een grotere opgave. Hier gaan gemeenten heel veel kosten voor maken.

De financiële situatie van de gemeenten in de Noordkop is nog steeds relatief goed. Beter in ieder geval dan veel andere regio’s buiten de Randstad. Den Helder zat eerst in de top 10 van gemeenten tussen 50.000 en 100.000 inwoners, maar zakt nu naar de 33e plek. Het rapportcijfer daalt van een 9 naar een 8, dus zeker nog geen onvoldoende. Hetzelfde geldt voor Schagen: Ook van een 9 naar een 8 en een flinke daling op de ranglijst, van 31 naar 60 voor gemeenten tussen 25.000 en 50.000 inwoners. Hollands Kroon behoudt de 9 en kent maar een kleine daling op de ranglijst. De gemeente Borne uit Twente was het allerslechtste, zij kreeg van BDO het rapportcijfer 3.